Saturday, October 17, 2026
HomeTsaroJihohi 31 sun kashe N252bn kan tsaro cikin watanni shida

Jihohi 31 sun kashe N252bn kan tsaro cikin watanni shida

Jihohi sun ƙara yawan kudin tsaro da ake kashewa yayin da kashe-kashe da garkuwa da mutane ke ci gaba da yawa

Akalla gwamnatocin jihohi 31 a Najeriya sun kashe kimanin Naira biliyan 252.26 kan harkokin tsaro a cikin watanni shida na farkon shekarar 2026.

An samu wannan ci gaba ne duk da ana fuskantar karuwar kashe-kashe, garkuwa da mutane da hare-haren ’yan bindiga a sassan ƙasar.

Wani bincike kan rahotannin yadda jihohi suka aiwatar da kasafin kuɗinsu daga watan Janairu zuwa Yuni 2026, wanda Open Nigerian States ta tattara, ya nuna cewa Jihar Kogi ce ta fi kowace jiha kashe kuɗi kan tsaro, inda ta kashe Naira biliyan 34.67.

Plateau ta biyo baya da Naira biliyan 23.69, yayin da Bauchi ta kashe Naira biliyan 22.35.

Kuɗaɗen sun haɗa da sayen kayan tsaro, biyan ma’aikatan tsaro, kuɗaɗen tsaro na musamman, ayyukan tsaro, ma’aikatun tsaro da masu ba gwamnati shawara kan tsaro, da kuma asusun tallafa wa harkokin tsaro.

Jimillar kuɗaɗen da jihohin suka kashe ta ƙaru sosai daga Naira biliyan 75.84 a shekarar 2025 zuwa Naira biliyan 252.26 a shekarar 2026. Sai dai kwatancen shekarar da ta gabata ya shafi jihohi 22 ne kawai, waɗanda aka samu bayanan shekarun biyu.

Kogi, Plateau da Bauchi na kan gaba

Kogi ta kashe Naira biliyan 34.67, wanda ya kai kashi 13.74 cikin 100 na jimillar kuɗin da aka kashe.

Plateau ta kashe Naira biliyan 23.69, wato kashi 9.39 cikin 100, yayin da Bauchi ta kashe Naira biliyan 22.35, wato kashi 8.86 cikin 100.

Jihohin uku sun kashe kusan Naira biliyan 80.70 gaba ɗaya, wanda ya kai kashi 32 cikin 100 na jimillar kuɗin da aka kashe kan tsaro.

Bayelsa ce ta zo ta huɗu da Naira biliyan 17.49, sai Ekiti da Naira biliyan 14.83, sannan Anambra da Naira biliyan 13.40.

Sokoto ta kashe Naira biliyan 11.27, yayin da Ondo da Kaduna suka kashe Naira biliyan 10.54 da Naira biliyan 10.37.

Kebbi ta kashe Naira biliyan 10.14, Adamawa Naira biliyan 9.95, Zamfara Naira biliyan 9.07, sannan Borno Naira biliyan 8.29.

Kano ta kashe Naira biliyan 8.26, yayin da Katsina ta kashe Naira biliyan 7.21.

Bayanan sun kuma nuna cewa kuɗaɗen da aka kashe a ƙarƙashin asusun tsaro da sauran ayyukan tsaron cikin gida sun tashi daga Naira biliyan 47.67 zuwa Naira biliyan 135.61.

Haka kuma, kuɗaɗen ma’aikatun tsaro da masu ba gwamnati shawara kan tsaro sun tashi daga Naira biliyan 14.95 zuwa Naira biliyan 42.15.

Kuɗaɗen asusun tallafa wa harkokin tsaro ma sun ƙaru daga Naira biliyan 6.82 zuwa Naira biliyan 10.53.

Ana ci gaba da fama da rashin tsaro

Ƙarin kuɗaɗen da jihohi suka kashe ya zo ne a lokacin da Najeriya ke ci gaba da fuskantar matsalolin tsaro.

Hukumar Kare Haƙƙin Bil’adama ta Ƙasa ta ce cibiyar tattara bayanan take haƙƙin bil’adama ta rubuta rahoton abubuwan garkuwa da mutane 651 da kashe-kashe 492 tsakanin Janairu da Maris 2026.

Wani rahoto daga SARI Global ya kuma nuna cewa an kashe mutane 792 a hare-haren tsaro 882 da aka samu a faɗin jihohin Najeriya 36 da Babban Birnin Tarayya Abuja a watan Yuni kaɗai.

Bayanan aikin jami’an tsaro na tsakiyar shekara sun nuna cewa sojoji da sauran hukumomin tsaro sun gudanar da kusan ayyukan tsaro 14,000 a farkon rabin shekarar.

A yayin waɗannan ayyukan, an kashe ’yan ta’adda da masu tayar da ƙayar baya 1,597, sannan aka ceto mutane 1,516 da aka yi garkuwa da su.

Sai dai yawan kuɗaɗen da ake kashewa ya ci gaba da haifar da tambayoyi kan ko kashe kuɗaɗen na haifar da ingantaccen tsaro.

Bayanan sun kuma nuna cewa yawan kuɗin da jiha ke kashewa ba ya ta’allaka da tsananin matsalar tsaro a cikinta.

Misali, Zamfara, Borno, Katsina, Kaduna, Sokoto da Kebbi, waɗanda ke fama da matsalolin ’yan bindiga da ta’addanci, sun kashe jimillar kusan Naira biliyan 56.04.

A gefe guda kuma, Kogi ita kaɗai ta kashe Naira biliyan 34.67.

Wannan ya ƙara jawo hankalin jama’a kan yadda ake kashe kuɗaɗen tsaro, da kuma buƙatar tabbatar da gaskiya, inganci da kyakkyawan tsarin amfani da kuɗaɗen da ake warewa domin kare rayuka da dukiyoyin al’umma.

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments